على زمانى قمشه اى
255
هيئت و نجوم اسلامى ( فارسي )
بود . « 1 » كلام استاد دربارهء زيج بهادرخانى رصدى بزرگ غلامحسين شيرازى جونپورى صاحب زيج بهادرى در باب سوم مقاله سوم آن زيج ، مقدار ميل اعظم را از زمان هيپارك معروف به ابرخس كه پيش از بطليموس صاحب مجسطى بوده تا مبدأ زيج بهادرى كه سنه 1251 ق است ، مقدار ميل اعظم را به سبب چند رصد به ترتيب زمان نام برده كه هر صاحب رصد مقدار آن را كمتر از مقدار رصد قبل يافته است بهگونهاى كه ابرخس آن را 53 ، 23 يافته است و صاحب زيج بهادرى 27 23 « 2 » بنابراين ميل كلّى رو به انتقاص است و مقدار انتقاص آن در هر سال شمسى به تقريب نصف ثانيه فلكى است و به تحقيق 468 ثانيه كه در حدود ده سال شمسى به مقدار 680 / 4 انتقاص مىيابد و در حدود پس از 168000 سال شمسى منطقة البروج با معدل النهار متحد مىشود « 3 » [ ميل زمين از بين مىرود و در راستاى خط استواى خورشيد به حركت انتقالى خود ادامه مىدهد ] . نيز استاد حسنزاده درباره تأثير كواكب مىنويسد : برج اسد خانه شمس است كه نيّر اعظم است حكيم رياضىدان رصدى مولوى ، ابو القاسم غلامحسين جونپورى شيعه اثنى عشرى كه از مفاخر عالم علم و اسلام است در ص 678 زيج خود ( زيج بهادرى ) مىنويسد بايد دانست كه چون آفتاب سلطان الكواكب بود و اسد سلطان البروج است و هر دو در مزاج موافقاند لهذا اسد را بيت الشمس گردانيدند و هرگاه كوكب در خانهء خود بود بهغايت قوت خود باشد ، و
--> ( 1 ) . ر ك فرزانه ناشناخته ، ص 439 ، نشر مؤسسه بوستان كتاب ، 1382 ش . ( 2 ) . هزار و يككلمه ، كلمه 323 . ( 3 ) . همانجا ، كلمه 324 .